Thành phố Hồ Chí Minh những ngày cuối năm luôn mang một vẻ hối hả đến nghẹt thở. Tôi ngồi trong căn hộ studio ở Quận 2, nhìn ra dòng sông Sài Gòn đục ngầu phù sa. Trên màn hình máy tính là bảng doanh thu quý 4 của công ty phần mềm do tôi sáng lập và vận hành một mình từ xa. Con số tổng kết cuối năm hiện lên: 8,2 tỷ đồng sau thuế.
Tôi thở dài, không phải vì mệt mỏi, mà vì sự lạc lõng. Ở tuổi 28, tôi có tất cả những gì người ta mơ ước: tài khoản ngân hàng bảy chữ số đô la, hai căn hộ cao cấp và một chiếc xe sang gửi dưới hầm mà cả tháng mới đụng đến một lần. Nhưng trong mắt họ hàng ở quê, tôi vẫn chỉ là “thằng Nam thất nghiệp” hoặc “làm cái gì đó trên mạng bấp bênh”.
Mọi chuyện bắt đầu từ đám giỗ ông nội vào cuối tuần trước.
Giữa mùi nhang khói và tiếng lách tách của bát đĩa, chị Lan – người chị họ lấy chồng giàu ở tỉnh, vốn nổi tiếng là “loa phóng thanh” của dòng họ – tiến về phía tôi. Chị đeo một chiếc nhẫn kim cương to bản, tay cầm ly rượu vang đỏ, giọng oang oang:
“Nam nè, dạo này làm ăn sao em? Thấy suốt ngày ở nhà, bộ công ty phá sản rồi hay sao mà không thấy đi làm công sở gì hết vậy?”
Cả bàn tiệc bỗng lặng ngắt. Những ánh mắt tò mò dồn về phía tôi. Tôi khẽ nhấp ngụm trà, mỉm cười đáp gọn lỏn:
“Dạ, em làm tự do thôi chị. Thu nhập cũng bèo bọt, tháng đâu đó được tầm 8 triệu, vừa đủ trả tiền nhà với ăn mì gói qua ngày.”
Tôi thấy rõ một tia sáng lóe lên trong mắt chị Lan. Đó không hẳn là sự khinh bỉ, mà là một sự thỏa mãn kỳ lạ của một người vừa xác nhận được vị thế dẫn đầu của mình. Chị tặc lưỡi, giọng cao thêm một tông:
“Trời ơi, 8 triệu ở Sài Gòn thì sống sao nổi hả em? Thôi, có khó khăn gì cứ bảo chị. Chứ đàn ông con trai mà lương thấp vậy sau này ai thèm lấy.”
Tôi gật đầu cảm ơn, trong lòng thầm cười khổ. Tôi nói dối không phải vì sợ bị mượn tiền, mà vì tôi quá mệt mỏi với việc phải giải thích về tiền điện tử, về SaaS, hay về việc tại sao một người ngồi nhà mặc quần đùi lại có thể kiếm tiền bằng cả đời người khác cộng lại. Tôi muốn yên ổn.
Nhưng sự yên ổn đó chỉ kéo dài được đúng 3 ngày.
Sáng ngày thứ ba kể từ sau đám giỗ, tôi đang ngủ nướng thì tiếng chuông cửa vang lên dồn dập. Mở cửa ra, tôi ngỡ ngàng thấy chị Lan đứng đó, mồ hôi nhễ nhại, tay xách nách mang đủ thứ túi tắm.
“Ủa chị Lan? Sao chị biết nhà em? Mà chị lên đây có việc gì?”
Chị không đợi tôi mời, tự tiện lách người vào căn hộ. Chị nhìn quanh căn phòng tối giản – vốn được tôi thiết kế theo phong cách Minimalism cực kỳ đắt đỏ, nhưng trong mắt người không biết, nó chỉ là một căn phòng trống huếch trống hoác.
“Cái phòng gì mà không có nổi cái tivi tử tế vậy Nam?” Chị đặt đống túi lên bàn. “Chị hỏi địa chỉ từ mẹ em dưới quê. Bà già lo cho mày phát khóc lên được khi nghe chị kể mày lương 8 triệu.”
Tôi ngớ người. Hóa ra “loa phóng thanh” đã hoạt động hết công suất.
“Đây, gạo tám thơm, cá khô, mắm cốt nhà làm. Còn đây là bộ hồ sơ…” Chị lấy ra một tập giấy kẹp nhựa. “Chồng chị có người bạn làm giám đốc kho vận ở Quận 4. Chị đã xin cho mày một chân quản lý kho. Lương khởi điểm 15 triệu, bao ăn trưa. Mày sửa lại cái CV đi, sáng mai chị dẫn đi phỏng vấn.”
Tôi nhìn tập hồ sơ, rồi nhìn chị Lan. Trái tim tôi bỗng thắt lại một nhịp. Người đàn bà mà tôi luôn cho là hợm hĩnh, khoe khoang, lại lặn lội từ tỉnh lên đây, mang theo cả thức ăn và tìm kiếm một cơ hội việc làm cho đứa em mà chị cho là “thất thế”.
“Chị… em đã bảo em làm được mà. Chị không cần vất vả thế đâu.”
Chị Lan bỗng gắt lên, mắt chị đỏ hoe:
“Mày thôi cái giọng đó đi! Anh em trong nhà, thấy mày khổ mà chị ngồi nhìn sao được? Mày biết không, ngày xưa lúc chị mới lấy chồng, bị nhà chồng khinh rẻ vì nhà ngoại nghèo, chính bố mày đã giấu mẹ mày gửi cho chị 5 triệu để làm vốn liếng bán buôn. Giờ bố mày mất rồi, mày có chuyện gì, chị không lo thì ai lo?”
Tôi lặng người. Câu chuyện 5 triệu đồng năm xưa tôi chưa từng được nghe. Hóa ra, trong dòng chảy của những con số vô hồn mà tôi theo đuổi hằng ngày, vẫn có những món nợ ân tình được lưu giữ kỹ càng đến thế.
Tôi định mở miệng nói ra sự thật. Tôi định chỉ cho chị thấy tài khoản ngân hàng đang nhảy số của mình. Nhưng nhìn đôi bàn tay thô ráp vì lao động của chị đang vuốt lại nếp áo cho tôi, tôi chợt nhận ra: Nếu tôi nói ra sự thật bây giờ, tôi sẽ tước đoạt đi niềm vui được giúp đỡ, được trả ơn của chị. Tôi sẽ biến tấm lòng thành của chị thành một trò cười kệch cỡm.
“Dạ… vậy chị đợi em chuẩn bị.” Tôi khẽ nói.
Ngày hôm đó, tôi đi phỏng vấn. Tôi – người quản lý một đội ngũ lập trình viên quốc tế – đứng khép nép trước một gã quản lý kho cục mịch để trả lời những câu hỏi ngớ ngẩn. Chị Lan đứng ngoài cửa, thỉnh thoảng lại ngó vào, giơ ngón tay cái khích lệ tôi.
Cuối buổi, tôi được nhận. Chị Lan mừng đến mức kéo tôi đi ăn một tô phở ở vỉa hè.
“Cố gắng lên em. Có công ăn việc làm ổn định rồi tính chuyện lấy vợ.”
Chị về ngay trong chiều đó vì còn lo việc nhà. Trước khi lên xe, chị nhét vào tay tôi một phong bì.
“Tiền này chị cho, để mua bộ đồ vest mà đi làm cho tử tế. Đừng có cãi, cầm lấy!”
Tôi đứng nhìn bóng xe khách khuất dần. Trong tay tôi là 2 triệu đồng – số tiền chẳng bằng một bữa ăn của tôi ở những nhà hàng cao cấp nhất Sài Gòn – nhưng nó nặng đến mức khiến tay tôi run rẩy.
Tôi trở về căn hộ của mình, cảm giác giàu sang thường ngày bỗng biến mất, thay vào đó là một sự trống rỗng đến đau lòng. Tôi nhận ra mình đã quá kiêu ngạo. Tôi tưởng mình nhìn thấu thế gian bằng những con số thu nhập, nhưng hóa ra tôi chẳng hiểu gì về cái gọi là “người thân”.
Tối đó, tôi cầm điện thoại lên. Tôi không chuyển khoản lại cho chị Lan. Tôi cũng không gọi điện để khoe mẽ. Tôi nhắn một tin vào nhóm chat gia đình:
“Con vừa nhận việc mới ở kho vận, lương khá hơn trước. Tết này con về sớm, con sẽ mua quà cho cả nhà. Cảm ơn chị Lan nhiều lắm.”
Mẹ tôi thả tim. Chị Lan nhắn: “Tốt lắm em trai!”.
Ba tháng sau, tôi âm thầm dùng tư cách một “nhà đầu tư ẩn danh” gửi vào tài khoản công ty của chồng chị Lan một số vốn lớn để cứu vãn tình hình kinh doanh đang gặp khó khăn của anh chị do ảnh hưởng kinh tế – điều mà chị Lan đã giấu kín khi lên gặp tôi. Tôi không muốn chị biết đó là tiền của mình. Tôi muốn chị tin rằng lòng tốt của chị đã mang lại vận may cho cả gia đình.
Tôi vẫn nhận mức lương 8 tỷ mỗi năm, vẫn làm công việc trên mạng, nhưng mỗi sáng tôi đều dành 30 phút để đọc lại những tin nhắn hỏi thăm của chị Lan về việc “làm kho có mệt không”.
Có những sự thật nên được giấu kín để nhường chỗ cho tình thân tỏa sáng. Tôi nhận ra rằng, giá trị của một con người không nằm ở số tiền họ kiếm được, mà ở chỗ họ sẵn lòng chia sẻ bao nhiêu phần trong số “8 triệu” ít ỏi mà họ nghĩ mình đang có.
Năm nay, tôi sẽ về quê sớm. Không phải với tư cách một triệu phú, mà là một đứa em trai biết ơn. Vì tôi hiểu rằng, trên đời này, có những thứ không bao giờ có thể mua được bằng 8 tỷ, nhưng lại có thể được trao đi trọn vẹn chỉ với 8 triệu đồng của tình thương.
Kết thúc.
