Tôi chẳng để tâm lắm vì đó là tài sản của nhà chồng, chia thế nào là quyền của họ. Tôi không trông đợi, cũng không tính toán. Chỉ nghĩ đơn giản: Mình sống tử tế thì gia đình chồng cũng sẽ đối xử tử tế lại.
Thế nhưng hôm nhà chồng họp gia đình để chia số tiền kia, mọi chuyện bắt đầu… lệch hẳn sang hướng không ai ngờ.
Bố mẹ chồng thông báo: Mỗi người con sẽ được một tỷ đồng. Chồng tôi được đứng tên riêng, không cần vợ cùng ký. Tôi thấy cũng bình thường vì nhiều gia đình vẫn thế.
Tôi có hơi thoáng buồn vì nghĩ rằng, mình cũng góp sức tạo dựng mọi thứ 8 năm nay. Nhưng thôi, tài sản trước hôn nhân hay sau hôn nhân gì của gia đình nhà chồng, tôi không đòi hỏi.
Lúc tôi chuẩn bị đứng dậy ra ngoài pha nước, mẹ chồng gọi giật lại. Bà đưa tôi một tờ giấy A4 đánh máy sẵn với tiêu đề: “Giấy từ chối nhận phần chia tài sản của gia đình chồng”. Tôi sững người.
Trong giấy ghi rằng tôi “tự nguyện từ chối quyền hưởng hoặc đòi hỏi bất kỳ phần tài sản nào từ số tiền bán đất 3 tỷ đồng của gia đình chồng, để tránh phát sinh tranh chấp sau này”.
Tôi đọc xong mà lạnh cả sống lưng. Tôi chưa từng mở miệng nói mình muốn được chia, cũng chưa từng đòi hỏi bất kỳ đồng nào. Vậy tại sao phải ký giấy từ chối?
Thấy tôi im lặng, chị dâu – người vừa được chia một tỷ đồng không phải ký gì – liếc tôi với ánh mắt kiểu “thế cũng hợp lý mà”. Anh chồng thì cúi mặt, chắc thấy ngại nhưng không dám lên tiếng.
Tôi hỏi nhẹ: “Sao lại cần con ký riêng ạ?”. Mẹ chồng đáp tỉnh bơ, như thể chuyện chẳng có gì to tát. “Cho rõ ràng thôi. Để tránh mai kia, con lại bảo tài sản chia không đều. Con dâu cũng phải có quyền rồi kiện tụng thì ai mà chịu nổi. Mẹ chỉ muốn minh bạch”.
Tôi nghẹn, cảm giác như mình bị tát. Tôi nói trong run rẩy: “Nhưng con có bao giờ đòi hỏi gì đâu?”.Bố chồng chen vào, giọng nghiêm: “Không đòi bây giờ thì cũng phải làm giấy để sau này khỏi tranh chấp. Chúng ta làm việc có pháp lý rõ ràng”.
Tôi nhìn quanh, 3 người nhà chồng, ai cũng im lặng mặc định tôi sẽ ký. Chồng tôi ngồi cạnh, chỉ nói được một câu cộc lốc: “Ký đi cho xong em, có gì đâu mà căng”.
Tôi đặt bút ký nhưng viết thêm 8 chữ..
…Tôi đặt bút ký, nhưng không ký ngay.
Tôi đọc lại tờ giấy thêm một lần nữa. Từng chữ “tự nguyện”, từng chữ “không tranh chấp”, từng chữ “từ chối mọi quyền lợi” như cào vào lòng tự trọng của một người phụ nữ đã làm dâu suốt 8 năm, sinh con, chăm sóc bố mẹ chồng, gánh vác gia đình khi chồng làm ăn thua lỗ.
Tôi ký tên mình thật ngay ngắn ở cuối trang.
Rồi, bên dưới chữ ký, tôi chậm rãi viết thêm 8 chữ:
“Kể từ hôm nay, mọi nghĩa vụ xin miễn.”
Không khí trong phòng đột ngột đặc quánh.
Mẹ chồng là người phát hiện ra đầu tiên. Bà nheo mắt, cúi xuống đọc lại, rồi mặt tái đi:
— “Con… con viết cái gì đây?”
Tôi đặt cây bút xuống, giọng bình thản đến lạ:
— “Con từ chối tài sản thì cũng xin từ chối luôn nghĩa vụ.”
Cả nhà sững sờ.
Bố chồng đập bàn:
— “Con dâu! Con ăn nói cho rõ! Nghĩa vụ gì mà từ chối?”
Tôi ngẩng lên, nhìn thẳng từng người một — những “người thân” mà tôi từng coi là gia đình ruột thịt.
— “Nghĩa vụ chăm sóc, phụng dưỡng, lo toan, nhẫn nhịn.”— “Nghĩa vụ đứng ra vay tiền khi nhà có việc.”— “Nghĩa vụ làm dâu nhưng không được coi là người nhà.”
Chị dâu cau mày:
— “Em nói thế nghe quá đáng rồi đấy!”
Tôi cười nhạt:
— “Quá đáng sao?”— “Chị nhận một tỷ, không cần ký giấy. Em không nhận đồng nào, lại phải ký giấy từ chối.”— “Vậy thì ranh giới hôm nay, mình cũng nên rõ ràng.”
Chồng tôi lúc này mới luống cuống:
— “Em làm căng lên làm gì? Chuyện tiền nong thôi mà…”
Tôi quay sang nhìn anh — người đàn ông đã để mặc vợ mình một mình đối diện cả nhà.
— “Ừ, chuyện tiền nong thôi.”— “Nhưng nó cho em biết, trong nhà này em đứng ở đâu.”
Mẹ chồng giật tờ giấy lên:
— “Không được! Con viết thế là không hợp lý! Con là con dâu, nghĩa vụ là đương nhiên!”
Tôi nhẹ nhàng đáp:
— “Nghĩa vụ chỉ đi cùng quyền lợi.”— “Nếu con chỉ là người ngoài cần ràng buộc bằng giấy tờ, thì xin cho con được làm người ngoài cho trọn.”
Bố chồng im lặng. Anh chồng cúi đầu. Chị dâu bắt đầu tránh ánh mắt tôi.
Còn chồng tôi, lần đầu tiên trong 8 năm, không còn dám nói “ký đi cho xong” nữa.
Tôi đứng dậy, cúi chào:
— “Con ký xong rồi. Mong bố mẹ yên tâm.”
Ra đến cửa, tôi quay lại nói thêm một câu, rất khẽ nhưng đủ để tất cả nghe rõ:
— “Từ nay, con sẽ sống đúng với vị trí mà gia đình đã dành cho con.”
Cánh cửa khép lại sau lưng tôi.
Tôi không khóc.
Vì tôi hiểu ra một điều:Có những tờ giấy không lấy đi tiền của mình, nhưng lấy đi ảo tưởng.Và có những chữ ký, không phải để mất mát — mà để giải thoát.
