Người ta vẫn bảo: “Đứng cho vay, quỳ đòi nợ”. Nhưng với tôi, câu chuyện này không chỉ là sự nhục nhã của việc đòi nợ, mà là bài học xương máu về lòng người. Một bài học bắt đầu từ 8 chỉ vàng và kết thúc bằng tiếng kêu thất thanh trước cổng nhà.
Mười bốn năm trước, Hạnh – bạn thân nối khố của tôi – chạy đến nhà lúc nửa đêm, bộ dạng thất thần. Thằng bé Tí, con trai Hạnh, bị tim bẩm sinh cần phẫu thuật gấp. Lúc đó, vợ chồng tôi cũng chẳng dư dả gì, chỉ có đúng 8 chỉ vàng là của hồi môn tôi chắt chiu cất kỹ, giấu chồng để phòng thân.
Nhìn bạn khóc đến lạc giọng, quỳ xuống chân mình, tôi không cầm lòng được. Tôi lén mở két, đưa toàn bộ số vàng đó cho Hạnh. – “Cầm lấy mà cứu con. Bao giờ có thì trả tớ. Tớ giấu chồng đấy, cậu đừng để tớ khó xử.”
Hạnh cầm tay tôi, nước mắt lã chã: “Tao mang ơn mày kiếp này, có chết tao cũng không quên.” May mắn con Hạnh đã được phẫu thuật thành công, tôi cũng thở phào nhẹ nhõm vì mình đã làm được việc tốt. Vậy mà cái “kiếp này” ấy của Hạnh dài đằng đẵng đến 14 năm.
Suốt ngần ấy năm, giá vàng cứ leo thang chóng mặt. Từ mức hơn 3 triệu đồng một chỉ, nó vọt lên 5 triệu, rồi 7 triệu, 8 triệu. Trong khi đó, gia đình tôi cũng bao phen lao đao. Có lần chồng tôi làm ăn thua lỗ, cần vốn gấp, tôi hỏi Hạnh thì cô ấy khóc lóc kể nghèo kể khổ. Sợ chồng biết mình mang tiền đi cho vay mà không đòi được, tôi phải cắn răng chạy vạy khắp nơi, vay lãi nóng bên ngoài để đập vào chỗ thiếu hụt của chồng.
Lần nào gặp, Hạnh cũng cúi gằm mặt, bộ quần áo cũ mèm, đi con xe máy cà tàng, mở miệng ra là than thở. Tôi lại mềm lòng. Tôi tự an ủi: “Thôi, nó còn khổ hơn mình, ép nó quá nhỡ nó làm liều thì sao.”
Nhưng “tức nước vỡ bờ”. Năm nay con trai lớn của tôi lấy vợ. Chồng tôi muốn mua cho con một căn chung cư trả góp và cần một khoản lớn để đặt cọc. Anh ấy nhớ mang máng ngày xưa tôi có chút vàng hồi môn, liền hỏi đến. Tôi không thể giấu mãi được nữa. Tôi gọi cho Hạnh, giọng kiên quyết: – “Hạnh, 14 năm rồi. Giờ con tớ cưới vợ, tớ cần số vàng đó. Cậu lo thu xếp trả cho tớ. Tớ không thể chờ thêm được nữa đâu.”
Đầu dây bên kia im lặng một hồi lâu, rồi Hạnh lí nhí: “Ừ… để tớ lo. Hôm ăn hỏi thằng bé, tớ sẽ mang sang.”
Ngày ăn hỏi con trai tôi cũng đến. Cả nhà đang tất bật chuẩn bị cỗ bàn thì Hạnh xuất hiện. Cô ấy mặc một chiếc áo sơ mi sờn vai, tay ôm khư khư một cái túi vải màu nâu đất.
Tôi kéo Hạnh vào phòng trong, lòng khấp khởi mừng thầm vì cuối cùng gánh nặng trong lòng cũng được trút bỏ. Nếu có 8 chỉ vàng lúc này, bán đi theo giá hiện tại cũng được ngót nghét hơn 100 triệu, đủ để bù vào chỗ tiền chồng bảo đang thiếu.
Hạnh ngồi xuống mép giường, tay run run mở cái túi vải, lôi ra một cọc tiền buộc dây thun sơ sài. – “Đây… tôi gửi bà.”
Tôi sững sờ. – “Sao lại là tiền? Tớ tưởng cậu trả vàng?”
Hạnh cúi mặt, giọng nghèn nghẹn nhưng đầy vẻ toan tính: – “Tôi không mua được vàng. Giá vàng giờ cao quá… Tôi gom góp mãi mới được chừng này.”
Tôi cầm cọc tiền lên đếm. Những tờ 500 ngàn, 200 ngàn, thậm chí cả những tờ 10 ngàn, 20 ngàn kẹp lẫn lộn. Tổng cộng là 29 triệu 600 ngàn đồng.
Máu nóng trong người tôi bốc lên ngùn ngụt. Tôi nhìn Hạnh, ánh mắt không còn chút tình nghĩa nào nữa. – “Cậu đùa tớ đấy à? 14 năm trước, cậu vay 8 chỉ vàng giờ cậu trả tớ 29 triệu là sao? Cậu tính khôn thế bao giờ mới chết?”
Hạnh ngước lên, đôi mắt ráo hoảnh, không còn vẻ van lơn như mọi khi mà thay vào đó là sự trơ trẽn: – “Bà thông cảm cho tôi. Hồi đó vàng có 3 triệu 7 một chỉ, 8 chỉ là 29 triệu 6. Tôi trả đủ gốc cho bà theo giá trị lúc đó, không thiếu một xu mà. Thế là sòng phẳng rồi”.
– “Sòng phẳng?” – Tôi hét lên, không kìm nén nổi nữa. – “Cậu vay vàng thì phải trả vàng! Đó là luật đời! Cậu ăn cướp công sức, mồ hôi nước mắt của tôi suốt 14 năm qua à? Lúc tôi khó khăn, tôi phải vay lãi ngày để bù vào, cậu có biết không? Cậu sống thế mà coi được à?”
– “Thì tôi cũng chỉ có thế thôi. Bà không lấy thì thôi, tôi mang về. Coi như tôi đã mang sang trả rồi nhé.” – Hạnh vừa nói vừa dợm tay định vơ lại cọc tiền.
Sự trơ tráo của Hạnh làm đứt sợi dây lý trí cuối cùng của tôi. Tôi vơ lấy cọc tiền trên bàn, đi thẳng ra cổng.
– “Cầm lấy! Cầm lấy đống rác này mà cút khỏi nhà tôi! Tình nghĩa bạn bè chấm dứt tại đây. Tôi coi như tôi bố thí cho cậu 8 chỉ vàng đó để mua lấy bài học về lòng người. Biến!”
Tôi ném mạnh xấp tiền ra ngoài đường. Những tờ polymer xanh đỏ bay lả tả trong gió chiều, rơi vãi khắp mặt đất bụi bặm.
Hạnh lao ra, không chút xấu hổ, cúi rạp người xuống nhặt từng tờ tiền, miệng lầm bầm: – “Tiền chứ có phải vỏ hến đâu mà ném. Ngu thì chịu, ai bảo sĩ diện.”
Cô ta vơ vét vội vàng những tờ tiền nhét vào túi áo, ánh mắt ánh lên vẻ đắc ý vì nghĩ mình vừa trút được gánh nợ lớn với cái giá quá hời. Nhặt xong tờ cuối cùng, Hạnh quay lưng đi thẳng, không thèm chào tôi một câu.
Nhưng đúng lúc Hạnh vừa bước ra khỏi mép cổng nhà tôi, con chó Bec-gie hung dữ nhà hàng xóm – vốn nổi tiếng dữ dằn và hay được thả rông vào giờ chiều – bất ngờ xồ ra. Có lẽ vì thấy Hạnh cúi người lom khom nhặt tiền với động tác vội vã, nó tưởng cô ta định tan cong hay trộm cắp gì đó.
– “Gâu! Gâu!”
Con chó lao tới, đớp thẳng vào bắp chân Hạnh.
– “Á á á! Cứu tôi với! Cứu!”
Hạnh hét lên thất thanh, ngã dúi dụi xuống đất. Cọc tiền trong túi áo văng tung tóe ra đường lần nữa. Con chó vẫn chưa buông tha, nó giằng xé khiến ống quần Hạnh rách bươm, máu bắt đầu chảy ra ròng ròng.
Người dân xung quanh nghe tiếng hô hoán vội chạy ra đuổi chó, đưa Hạnh đi cấp cứu. Trong lúc hỗn loạn, chiếc túi vải Hạnh mang theo bị rách toạc. Từ trong lớp vải lót cũ kỹ, rơi ra một chiếc lắc tay vàng sáng chói và một xấp tiền đô la dày cộp.
Mọi người ồ lên. – “Ôi dào, tưởng nghèo khổ thế nào, hóa ra giấu vàng, giấu đô la trong người mà đi lừa bạn bè.” – “Đấy, trời có mắt cả đấy. Ăn ở thất đức thì quả báo nhãn tiền thôi.”
Tôi đứng lặng người nhìn Hạnh đang rên rỉ đau đớn, mặt cắt không còn giọt máu, vừa lo giữ vết thương, vừa cố nhoài người che đống tài sản bị lộ tẩy. Hóa ra, cô ta chẳng hề nghèo khó như lời than vãn. Số tiền và vàng kia chắc chắn gấp nhiều lần món nợ 8 chỉ vàng của tôi. Cô ta chỉ lợi dụng lòng tốt của tôi để trục lợi, để rồi cuối cùng nhận lại sự ê chề và đau đớn này.
Tôi quay lưng đi vào nhà, đóng chặt cổng. 29 triệu 600 ngàn kia, tôi không thèm nhặt lại. Số tiền thuốc men và tiêm phòng chó dại cho Hạnh chắc chắn sẽ còn tốn kém hơn con số đó nhiều.
Âu cũng là cái giá phải trả cho kẻ bội tín.
