Tôi sinh ra và lớn lên ở Bến Tre – miền sông nước yên bình, hiền hòa. Lấy chồng ra Bắc, cụ thể là Thái Bình, tôi phải học cách thích nghi với phong tục tập quán khác biệt. Trong lòng luôn nghĩ: chỉ cần vợ chồng yêu thương, gia đình hòa thuận thì ở đâu cũng thành quê hương.
Nhưng đời không như mơ.
Dịp Trung thu năm ấy, mẹ chồng quyết định cả nhà về quê giỗ tổ. Tôi gói ghém hành lý, ôm thêm hộp bánh trung thu gửi từ quê ngoại, lòng rộn ràng mong được đi xa sau những tháng ngày tằn tiện.
Đến ga Sài Gòn, khi lấy vé, tôi chết lặng: chồng và mẹ chồng nằm khoang VIP điều hòa mát lạnh, còn tôi bị “sắp xếp” ghế ngồi cứng, chen chúc cùng bao người.
– Mẹ đi tàu lâu, cần nghỉ ngơi. Còn em trẻ, chịu khó một chút – chồng tôi nói nhẹ tênh.
Mẹ chồng thì liếc tôi, buông lời như mệnh lệnh:– Làm dâu phải biết nhẫn nhịn. Chuyện nhỏ thôi, có gì đâu.
Tôi cười gượng. Trên môi là nụ cười, trong lòng là tảng đá đè nặng.
Chuyến tàu ròng rã 32 tiếng. Tôi co ro trên ghế cứng, chân tê dại, lưng ê ẩm. Mùi mồ hôi, tiếng trẻ khóc, tiếng rao hàng lẫn với tiếng xình xịch của tàu khiến đầu óc quay cuồng.
Trong khi đó, khoang VIP cách vài bước chân, họ thoải mái nằm dài, ăn uống, cười nói. Tôi lén nhìn qua cửa kính, thấy chồng bưng nước cho mẹ, còn mình thì khát khô cổ, mà không dám mở lời xin một ngụm.
Đêm xuống, tôi chẳng thể chợp mắt. Những giọt nước mắt ứa ra, không vì chiếc ghế cứng, mà vì cảm giác mình là người thừa trong chính gia đình mình.
Khi tàu dừng ở ga Đà Nẵng để tiếp nhiên liệu, tôi ngồi thẫn thờ nhìn dòng người lên xuống. Chợt trong lòng bùng lên một ngọn lửa. Tôi không thể tiếp tục cuộc hành trình mà ở đó mình chỉ là cái bóng.
Tôi đứng dậy, kéo vali bước xuống ga.
Không ai để ý, cho đến khi tàu sắp lăn bánh. Chồng tôi vội lao ra cửa sổ, gào lên:– Em đi đâu thế?
Tôi chỉ mỉm cười, đáp lại bằng ánh mắt kiên định. Cánh cửa đóng sập, con tàu đưa họ đi tiếp hành trình ra Bắc, còn tôi ở lại giữa đất trời Đà Nẵng rộng lớn.
Từ ga, tôi bắt xe khách về thẳng Bến Tre.
Khi chồng và mẹ chồng về đến Thái Bình, cả họ ngỡ ngàng. Bữa cơm đoàn viên thiếu bóng tôi. Người thì xì xào: “Con dâu miền Nam không quen phong tục à?”, kẻ lại thì thầm: “Chắc vợ chồng lục đục rồi.”
Mẹ chồng tức điên, gọi điện mắng tôi hỗn hào, làm mất mặt gia đình. Chồng thì im lặng, chỉ thở dài.
Tôi lặng lẽ ở quê ngoại, chăm sóc cha mẹ già, ngồi dưới ánh trăng Trung thu cùng các cháu. Lâu lắm rồi tôi mới cảm thấy bình yên đến vậy.
Khi chồng trở về Bến Tre tìm tôi, anh ấy gầy rộc đi.
– Em biết mẹ khó tính, nhưng sao em lại bỏ đi giữa chừng? Em có nghĩ đến sĩ diện của anh không? – anh trách.
Tôi bình thản đáp:– Còn anh, có bao giờ nghĩ đến sĩ diện của em chưa? Em là vợ anh, chứ đâu phải người ở. Một chuyến đi thôi mà cũng phân biệt đối xử, vậy cả đời này em phải sống thế nào?
Chồng im lặng, lần đầu tiên không phản bác được.
Tin tôi bỏ tàu về quê lan khắp họ hàng. Có người thương, nhưng phần đông trách móc tôi ích kỷ. Mẹ chồng tuyên bố:– Đứa con dâu nào không biết trên biết dưới thì đừng bước vào nhà này nữa.
Tôi đau đớn, nhưng lòng không hối hận. Tôi biết nếu mình cứ cam chịu, sẽ chẳng bao giờ được coi trọng.
Một buổi tối, chồng ngồi đối diện tôi, giọng nghèn nghẹn:– Anh đã suy nghĩ nhiều. Em đúng. Bao năm nay anh quen sống dưới sự áp đặt của mẹ, nên vô tình biến em thành nạn nhân. Anh xin lỗi.
Anh kể rằng, từ ngày tôi bỏ xuống tàu, mẹ chồng bị cả họ trách ngược. Người ta nói bà khắt khe, coi thường con dâu miền Nam. Bà im lặng, nhưng chính sự im lặng ấy làm bà suy sụp, đêm nào cũng khóc.
Tôi nghe mà lòng chùng xuống. Dù giận, nhưng bà vẫn là mẹ của chồng, là bà nội của con tôi sau này.
Cuối cùng, tôi đồng ý cùng chồng ra Bắc lần nữa, nhưng lần này đi máy bay – và chúng tôi ngồi cạnh nhau.
Về đến nhà, mẹ chồng nhìn tôi, mắt đỏ hoe. Không còn những lời mắng mỏ, bà chỉ thở dài:– Mẹ già rồi, có khi cứng nhắc quá. Con bỏ qua cho mẹ.
Tôi nắm tay bà, nhẹ nhàng:– Con chỉ mong được làm con dâu đúng nghĩa, được tôn trọng như người trong gia đình.
Ánh trăng Trung thu năm ấy chiếu sáng trên mái nhà cũ. Trong ánh sáng ấy, tôi thấy lại hình bóng của chính mình – không còn là người đàn bà cam chịu, mà là người phụ nữ dám đứng lên để được yêu thương đúng nghĩa.
Chuyến tàu 32 tiếng là địa ngục, nhưng cũng là khởi đầu cho sự thay đổi. Tôi hiểu: trong hôn nhân, sự nhẫn nhịn mù quáng chỉ khiến người ta đánh mất bản thân. Muốn được tôn trọng, đôi khi phải dám bước xuống khỏi “chuyến tàu” bất công, dù biết phía trước là bão tố.
Và chính quyết định ấy đã khiến chồng tôi thức tỉnh, khiến mẹ chồng nhận ra giá trị của tình thân.
