Hôm ấy là lễ ăn hỏi của con trai cả trong gia đình tôi – Hưng. Nhà trai ở Thanh Hóa, còn chúng tôi ở tận miền núi Hòa Bình. Trước đó, nghe nói họ khá giả, lại ở thành phố, nên cả nhà tôi ai cũng nghĩ chắc đám ăn hỏi sẽ tươm tất.
Thế nhưng, đến ngày, vừa thấy đoàn nhà trai xuất hiện, cả họ tôi đã thì thầm bàn tán. Mẹ chú rể, bà Thìn, dẫn đầu đoàn, mang đúng… 3 cái tráp nhỏ lèo tèo. Mở ra thì toàn đồ đểu: bánh kẹo rẻ tiền, rượu dởm, hoa quả héo quắt.
Chưa hết, cả đoàn bước vào cổng nhà gái mà không cúi đầu chào, không bắt chuyện với ai, cứ thế đi thẳng vào gian giữa. Người già trong họ tôi ngồi đó mà mặt đỏ bừng vì tức, nhưng vì sĩ diện cho con gái nên tất cả nín nhịn.
Suốt buổi lễ, nhà trai vẫn giữ thái độ coi thường, nhiều lần buông lời chê:
“Đường núi khó đi quá, may mà nhà tôi không bày vẽ, chứ lỉnh kỉnh thì khổ lắm.”
“Làm ăn hỏi cho có thủ tục thôi, chứ thời buổi này ai câu nệ lễ nghĩa nữa.”
Cả họ nhà gái ngồi im thin thít, bầu không khí đặc quánh sự khó chịu.
Đến lúc chuẩn bị đưa dâu, khi ai cũng nghĩ hôn sự này sẽ thành vết nhơ, thì ông Lâm – trưởng đoàn nhà gái – bất ngờ xuất hiện. Ông ung dung bước vào, trên tay bưng một mâm lễ lớn phủ khăn đỏ thắm.
Mọi ánh mắt đổ dồn. Khi khăn được vén lên, bên trong là nguyên cả cây vàng miếng, tiền đô mới tinh xếp thành tháp, cùng giấy tờ chứng nhận mảnh đất mặt phố ngay trung tâm thị trấn.
Không khí ồ lên, cả nhà trai sững sờ đến nghẹn họng.
Ông Lâm mỉm cười, giọng rắn rỏi:
“Đây mới là lễ vật nhà gái chúng tôi chuẩn bị cho con gái xuất giá. Nhà trai mang đến thế nào, thì tùy lòng. Nhưng chúng tôi không để con mình phải thiệt.”
Bà Thìn mặt tái mét, mồ hôi ròng ròng. Suốt quãng đường rước dâu, cả đoàn nhà trai bỗng im bặt, chẳng còn dám cười cợt, khinh khi như lúc bước vào.
Và từ đó, trong vùng truyền nhau câu chuyện: một đám ăn hỏi mà nhà trai mất mặt ngay trong ngày trọng đại, chỉ vì coi thường thông gia “quê mùa trên núi”.
